Archive for the Media romantyczne Category

WYRAZY I SŁOWA

Zaczęłam od Norwida, na nim skończę. Bo Marian Brandys całym swym tak niebywale skrupulatnie udokumentowanym pisarstwem świadczy o prawdzie rozumowania Norwida: „Je­żeli więc mędrcy i filozofowie dzisiejsi nauczają nas, że sło­wa nas wyrażają — przepraszam i ostrzegam, że jest to mimowolna zdrada, bo wyrazy i słowa nasze są także i na to, że nas sądzą, […]

WYDOBYTA IRONIA

Wydobyta przez tytuł i cały tok utworu ironia ta odsłania się w zagadce celu żmud­nej drogi. To, co widniało jako „dalekie”, okazuje się wreszcie „bliskie”: jest to szubienica. Symboliczna, długa, męczeńska pielgrzymka ku śmierci na szubienicy przedstawia się jako dążenie do miejsca spełnienia wszystkich pragnień, miejsca wyróżnienia i ironicznego wywyższenia — „boście wy jeszcze z […]

MEDIUM DLA ROMANTYZMU

Zwrotka z wiersza Zaleskiego, jak i cała etyczno-historiozoficzna aura poświęcenia, iluminacji duchowej, przejrzenia i przeanielenia zajmuje doniosłe miejsce w opowiadaniu Iwaszkiewicza pt. Zarudzie. Ale nie jedynie z tego powodu postanowiłam zacytować i omówić i to nie tylko wiersz Za­leskiego, lecz i Faleńskiego. Kierowało mną przeświadczenie, które od razu wyłożę — że powstanie, a zwłaszcza powstanie styczniowe […]

ZDERZENIE W ROMANTYZMIE

Obie one zderzają się w romantyzmie — i obie są u Iwasz­kiewicza, ale inne, gdyż połączone w jedną całość i umieszczo­ne w odmiennym kontekście. Te możliwości zawie­rały się w romantyzmie, lecz nigdy nie zo­stały spełnione w podobny sposób, nawet w Fantazym Słowackiego. U „późnego wnuka” doszło na chwilę do wyjątkowej kontaminacji sprzecznych postaw romantycz­nych — […]

OSOBLIWA CHARAKTERYSTYKA

Książkę moich wspomnień zaczyna Iwaszkiewicz od osobli­wej charakterystyki własnego dzieciństwa — podobnie jak Chateaubriand, gdy w Pamiętnikach zza grobu mówił o epoce sprzed rewolucji: „wydaje mi się, że upłynęło ono nie tylko w innym świecie, ale nawet i w innym czasie”. To zdumiewają­ce poczucie dawności, a nawet pradawności znajduje jednak swoje racjonalne uzasadnienie: „Przez to, […]